Ο πρόσφατα εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, είχε πει προεκλογικά ότι ένας από τους στόχους του είναι να επιβάλει δασμούς στην εισαγωγή προϊόντων που κατασκευάζονται στην Κίνα. Είχε κατηγορήσει επίσης τους Κινέζους για χειραγώγηση του νομίσματος.
Τέτοιες ιδέες η αγορά δεν θέλει ούτε να τις ακούει και όλοι σχεδόν οι οικονομικοί κύκλοι που είναι υπέρμαχοι του ελεύθερου εμπορίου, θεωρούν τέτοιες πρακτικές επιβλαβείς για το εμπόριο. Στο ίδιο κλίμα και τα μέσα ενημέρωσης, καταδικάζουν αυτού του τύπου τις ιδέες. τελικά όλοι είναι αντίθετοι με μια τέτοια προοπτική.
Δεν είναι λίγοι οι αναλυτές που έκαναν και λογαριασμούς, αποτιμώντας το κόστος μιάς τέτοιας κίνησης σε απώλεια πάνω από 4 εκατ. θέσεων εργασίας αλλά και την αναστολή δημιουργίας 3 εκτ. θέσεων εργασίας ακόμη.
Άλλοι αναλυτές που παρακολουθούν στενά τα όσα διαδραματίζονται στην Κίνα και κατανοούν το εκεί σύστημα, κατηγορούν τον Ντόναλντ Τραμπ ότι απλά δεν μπορεί να καταλάβει την κινέζικη πολιτική σε αυτά τα ζητήματα.
Όλα αυτά όμως παραμένουν εικασίες μια και η πρόβλεψη των επιπτώσεων που θα έχει πιθανώς περιορισμός του ελεύθερου εμπορίου, δεν είναι απλή και εύκολη υπόθεση. Μπορεί βέβαια κάποιος να εξετάσει τις σημερινές ροές εμπορίου μεταξύ των δύο κρατών και να βγάλει κάποια συμπεράσματα, αλλά κανένας δεν μπορεί να προβλέψει τις αλλαγές και μετατοπίσεις που μπορούν να προκληθούν αν εφαρμοστούν τελικά οι εξαγγελίες του Τράμπ. Ειδικά για το θέμα των θέσεων εργασίας δεν μπορούμε με τόσο μεγάλη ευκολία να υπολογίσουμε τις θέσεις που θα χαθούν πραγματικά, γιατί ναι μεν μπορεί να μειωθούν οι θέσεις εργασίας στον συγκεκριμένο τομέα, δεν είναι απαραίτητο όμως να εξαφανιστούν ολοκληρωτικά μια και μπορεί να δημιουργηθούν σε άλλους τομείς που θα προκύψουν από την συγκεκριμένη επιλογή.
Με βάση την εμπειρία και την οικονομική θεωρία, ο προστατευτισμός μειώνει τελικά το εμπόριο. Όμως δεν μειώνει απαραίτητα και την οικονομική δραστηριότητα γενικότερα. Μπορεί να υπάρξει μείωση σε ένα τομέα και ανάπτυξη σε κάποιο άλλο τομέα. Ο μεγάλος όγκος εμπορικών συναλλαγών ανάμεσα σε δύο χώρες δεν έχει απαραίτητα αποτέλεσμα και μεγάλο όγκο εισοδήματος και κέρδους. Έτσι μπορεί η μείωση του εμπορικού όγκου να μη μειώσει ανάλογα και την ίδια την οικονομία.
Ίσως μια ματιά στην ιστορία να μας έδινε κάποια πιο ασφαλή στοιχεία, αλλά κυρίως η σύγχρονη οικονομική ιστορία, έχει παραδείγματα μόνο για άνοιγμα των αγορών και μείωση του προστατευτισμού Θα χρειαστεί να γυρίσουμε στη δεκαετία του 1930 όταν εφαρμόστηκε στις ΗΠΑ νόμος επιβολής δασμών. Και τότε οι οικονομολόγοι προέβλεψαν μείωση της οικονομικής δραστηριότητας και ύφεση. τα πραγματικά αποτελέσματα όμως αυτού του περιστατικού δεν είναι εύκολο να αποτιμηθούν γιατί έτσι κι αλλιώς η δεκαετία του 1930 ήταν μια περίοδος ύφεσης και μείωσης της οικονομικής δραστηριότητας Υπολογίζεται ότι τότε οι εισαγωγές μειώθηκαν γύρω στο 30% αλλά όχι μόνο από τους δασμούς που επιβλήθηκαν. Μόνο στο 1/4 υπολογίζεται η απώλεια από την επιβολή των δασμών μια και τα προϊόντα που δεν εισάγονταν πια, αντικαταστάθηκαν από προϊόντα που κατασκευάζονταν στις ΗΠΑ.
Ίσως τελικά ο μεγαλύτερος κίνδυνος. αν τελικά ο Τραμπ εφαρμόσει τις εξαγγελίες του, είναι να διαταραχθούν οι πολιτικές και όχι μόνο οι οικονομικές σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.
